Điều trị viêm khớp dạng thấp bằng corticosteroid: ưu và nhược điểm

Điều trị viêm khớp dạng thấp bằng corticosteroid thường được sử dụng khi bệnh có xu hướng chuyển nặng có thể gây phá hủy xương khớp. Corticosteroid hoạt động bằng cách giảm hoạt động của hệ thống miễn dịch và giảm viêm. Hãy cùng tìm hiểu xem lợi ích và rủi ro khi sử dụng corticosteroid trong viêm khớp dạng thấp nhé!

Corticosteroid điều trị viêm khớp dạng thấp như thế nào?

Corticosteroid hay còn gọi tắt là steroid là những loại thuốc tổng hợp gần giống với cortisol, một loại hoóc môn mà cơ thể sản xuất tự nhiên. Chúng được sử dụng để điều trị một loạt các bệnh và hội chứng liên quan đến viêm. Corticosteroid khác với steroid đồng hóa mà một số vận động viên sử dụng để giúp cơ bắp lớn hơn. Một số loại thuốc thuộc steroid thường thấy là triamcinolone, cortisone, prednisone và methylprednisolone.

Steroid được sử dụng để điều trị một loạt các bệnh khiến hệ thống miễn dịch của cơ thể hoạt động sai cách và gây tổn thương mô. Steroid được sử dụng như một phương pháp điều trị chính cho các chứng viêm. Chẳng hạn như viêm mạch máu toàn thân (viêm mạch máu) và viêm cơ. Chúng cũng có thể được sử dụng có chọn lọc để điều trị các bệnh viêm như viêm khớp dạng thấp, lupus, hội chứng Sjogren hoặc bệnh gout.

Điều trị viêm khớp dạng thấp bằng corticosteroid: ưu và nhược điểm

Steroid hoạt động bằng cách làm giảm hoạt động của hệ thống miễn dịch và giảm viêm. Viêm là quá trình mà các tế bào bạch cầu trong cơ thể và các hóa chất bảo vệ cơ thể chống lại nhiễm trùng và các sinh vật ngoại lai như vi khuẩn và virut. Tuy nhiên, đối với một số bệnh nhất định, hệ thống miễn dịch của cơ thể không hoạt động tốt hay hoạt động quá mức. Điều này khiến viêm chống lại chính các mô của cơ thể và gây tổn thương mô.

*  Người bị viêm khớp dạng thấp nên tránh ăn gì?

Viêm thường có biểu hiện đỏ, ấm, sưng và đau. Steroid làm giảm việc sản xuất hóa chất gây viêm để giảm thiểu tổn thương mô. Steroid cũng làm giảm hoạt động của hệ miễn dịch bằng cách ảnh hưởng đến chức năng của bạch cầu.

Lợi ích khi điều trị viêm khớp dạng thấp bằng corticosteroid

Khi chứng viêm có khả năng làm hỏng các cơ quan quan trọng, chẳng hạn như nội tạng, steroid có thể điều trị. Chẳng hạn như chúng có thể giúp ngăn ngừa sự tiến triển của viêm thận, những người bị lupus hoặc viêm mạch thường bị suy thận. Đối với những người bị suy thận, điều trị bằng steroid có thể không cần phải chạy thận hoặc lọc thận.

Steroid liều thấp có thể giảm đau và cứng khớp ở những người bị viêm khớp dạng thấp. Còn sử dụng steroid liều cao có thể giúp hồi phục viêm khớp nặng.

Điều trị viêm khớp dạng thấp bằng corticosteroid: ưu và nhược điểm

Những điều cần lưu ý khi tiêm steroid

Corticosteroid thường được sử dụng dưới dạng tiêm. Bác sĩ có thể tiêm liều cao steroid vào một hoặc hai vùng bị viêm cụ thể. Nhưng nếu sử dụng bằng miệng hoặc tiêm IV thì phải khống chế tốt liều lượng ở khu vực bị viêm vì dễ xảy ra phản ứng phụ nghiêm trọng.

Nếu ai có vấn đề đường máu hoặc đang dùng thuốc chống đông máu (thường được gọi là thuốc giảm loãng máu), tiêm steroid có thể gây chảy máu tại chỗ. Đối với những người này, cần phải tiêm một cách thận trọng.

*  Viêm khớp dạng thấp ảnh hưởng đến các bộ phận cơ thể như thế nào?

Điều trị viêm khớp dạng thấp bằng corticosteroid: ưu và nhược điểm

Trong những trường hợp hiếm hoi, những phản ứng phụ sau đây có thể xảy ra: nhiễm trùng, dị ứng, vỡ gân, thay đổi màu da, suy yếu dây chằng và xương khi thường xuyên tiêm lặp lại một vùng. Tuy nhiên không phải tất cả mọi người đều gặp các phản ứng phụ và các phản ứng phụ khác nhau từ người này sang người khác. Không nên thường xuyên tiêm steroid, khoảng ba đến bốn tháng một lần, do tăng nguy cơ bị yếu mô trong vùng được điều trị.

Tiêm steroid có thể được bổ sung vào chương trình điều trị kết hợp với thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs), vật lý trị liệu… Ví dụ, ở một người khỏe mạnh khác, viêm dây chằng có thể điều trị thành công chỉ với một mũi tiêm steroid vào khu vực bị viêm. Tuy nhiên, ở người bị viêm khớp dạng thấp, tiêm steroid thường là một phần nhỏ trong liệu trình điều trị kết hợp đa phương pháp.

Phản ứng phụ thường xảy ra khi sử dụng steroid đường uống

Tác dụng phụ thường gặp hơn khi dùng liều cao và điều trị lâu dài. Tác dụng phụ đường uống có khả năng xảy ra hơn so với đường tiêm. Một số tác dụng phụ thường gặp khi điều trị viêm khớp dạng thấp bằng steroid đường uống bao gồm:

Điều trị viêm khớp dạng thấp bằng corticosteroid: ưu và nhược điểm

  • Mụn trứng cá
  • Mờ mắt
  • Đục thủy tinh thể hoặc tăng nhãn áp
  • Dễ bầm tím
  • Khó ngủ
  • Huyết áp cao
  • Thèm ăn, tăng cân
  • Tăng trưởng tóc
  • Mất ngủ
  • Kháng nhiễm trùng kém
  • Cơ yếu
  • Buồn nôn
  • Loãng xương
  • Kích ứng dạ dày hoặc chảy máu dạ dày
  • Thay đổi tâm trạng đột ngột
  • Sưng và phù mặt
  • Bí đái
  • Bệnh tiểu đường có xu hướng xấu đi
*  Tại sao khó chuẩn đoán viêm khớp dạng thấp giai đoạn sớm?

Cách giảm thiểu tác dụng phụ khi điều trị viêm khớp dạng thấp bằng steroid?

Để giảm thiểu các phản ứng phụ của steroid, cần thực hiện theo các nguyên tắc sau:

  • Chỉ sử dụng steroid khi cần thiết.
  • Giám sát chặt chẽ để phát hiện sự phát triển của các phản ứng phụ nghiêm trọng.
  • Nếu có thể hãy sử dụng steroid đường tiêm
  • Sử dụng liều tối thiểu để kiểm soát bệnh.
  • Giảm liều dần dần nếu bệnh được kiểm soát.
  • Theo dõi huyết áp thường xuyên và điều trị nếu cần.
  • Đề nghị bổ sung canxi , vitamin D và các loại thuốc tạo xương để giúp duy trì sức khỏe của xương (điều này cần đặc biệt  thực hiện nếu steroid được dùng trong một thời gian dài).
  • Kiểm tra mật độ xương một đến hai năm một lần

Điều trị viêm khớp dạng thấp bằng steroid có thể ngăn ngừa thiệt hại xương khớp. Nhưng không phải ai cũng có thể dùng phương pháp điều trị này. Những người bị nhiễm trùng, tiểu đường không kiểm soát, huyết áp cao hoặc suy tim sung huyết, loét dạ dày, loãng xương, Glaucoma… không nên sử dụng nhé!